CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, konut yapı kooperatifleri aracılığıyla ev sahibi olmak isteyen
vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer olayların tekrar yaşanmaması için
alınacak önlemlerin belirlenmesine yönelik olarak Meclis araştırması açılmasını istedi. Genç,
önergesinde, “TOKİ’nin 2002-2010 yılları arasında 500.000 konut inşa etme hedefi, ağırlıklı olarak
orta ve üst gelir gruplarına yönelik gerçekleştirilmiştir. Bu durum, dar gelirli vatandaşların
kooperatifler aracılığıyla ev sahibi olma umudunu daha da zorlaştırmıştır. TOKİ’nin faaliyet alanının
dar gelirli vatandaşlara ulaşamaması, kooperatiflerin önemini artırırken, mağduriyetlerin de
artmasına neden olmuştur” dedi.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Kayseri ve Türkiye genelinde konut yapı kooperatifleri aracılığıyla
ev sahibi olmak isteyen vatandaşların yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi ve benzer olayların tekrar
yaşanmaması için alınacak önlemlerin belirlenmesine yönelik olarak Meclis araştırma önergesi verdi.
Genç, önergenin gerekçesinde şunları ifade etti:
“Konut yapı kooperatifleri, özellikle dar ve orta gelirli vatandaşların ev sahibi olma umutlarını
gerçekleştirmeleri için önemli bir araç olarak öne çıkmaktadır. Ancak, Türkiye genelinde ve Kayseri’de
bu kooperatifler üzerinden ev sahibi olmaya çalışan birçok vatandaş ciddi mağduriyetler
yaşamaktadır.
‘Konut yapı kooperatiflerinin yönetim ve denetim süreçlerindeki yetersizlikler, birçok vatandaşın
mağdur olmasına neden olmuştur’
Konut yapı kooperatiflerinin yönetim ve denetim süreçlerindeki yetersizlikler, bu yapıların sıkça
kötüye kullanılmasına neden olmaktadır. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, 2007-2009
yılları arasında kooperatiflerin ana sözleşmelerinde yapılan değişiklikler, kötü niyetli müteahhitlerin
ve kooperatif yöneticilerinin bu durumu suiistimal etmelerine yol açmıştır. Bu süreçte; bazı
kooperatiflerin üyelerden fazla para talep ettiği, maliyet hesaplamalarını şeffaf yapmadığı, üyelerin
tapularını vermediği veya borcunu ödeyerek tapularını almış üyelerden borç tahakkuk ettirilerek
ödeme talep edildiği belirlenmiştir. Bu durum, Türkiye genelinde birçok vatandaşın mağdur olmasına
neden olmuştur.
‘Kooperatiflerin finansal olarak sürdürülebilir olamaması, üyelerin mağdur olmasına yol
açmaktadır’
Kooperatiflerin finansal olarak sürdürülebilir olamaması, projelerin yarım kalmasına ve üyelerin
mağdur olmasına yol açmaktadır. Özellikle 1990’ların başında kooperatifler, inşaat izinlerinin yüzde
20’sini oluştururken, bu oran 2005 yılında yüzde 6’ya kadar gerilemiştir. Kooperatiflerin yüksek faiz
oranları ve sınırlı finansman seçenekleri nedeniyle ekonomik olarak zayıf durumda olmaları, birçok
projenin tamamlanamadan durmasına neden olmuştur. Buna ek olarak, hukuki süreçlerin uzunluğu
ve karmaşıklığı, mağdurların haklarını aramalarını zorlaştırmaktadır. Hukuki süreçlerdeki yavaşlık,
mağdur vatandaşların yıllarca süren belirsizliklerle karşı karşıya kalmasına yol açmaktadır.

‘TOKİ’nin, daha çok orta ve yüksek gelirli vatandaşlara yönelik projeler geliştirdiği gözlemlenmiştir’
Türkiye’de sosyal konut üretiminde önemli bir rol oynayan TOKİ’nin, zamanla düşük gelir gruplarına
yönelik hizmetlerinden saparak daha çok orta ve yüksek gelirli vatandaşlara yönelik projeler
geliştirdiği gözlemlenmiştir. TOKİ’nin 2002-2010 yılları arasında 500.000 konut inşa etme hedefi,
ağırlıklı olarak orta ve üst gelir gruplarına yönelik gerçekleştirilmiştir. Bu durum, dar gelirli
vatandaşların kooperatifler aracılığıyla ev sahibi olma umudunu daha da zorlaştırmıştır. Özellikle
Kayseri gibi illerde, TOKİ’nin faaliyet alanının dar gelirli vatandaşlara ulaşamaması, kooperatiflerin
önemini artırırken, mağduriyetlerin de artmasına neden olmuştur.
‘Konut yapı kooperatiflerinde yaşanan mağduriyetlerin boyutu oldukça geniştir’
Konut yapı kooperatiflerinde yaşanan mağduriyetlerin boyutu oldukça geniştir. Türkiye genelinde
binlerce vatandaş, yıllarca süren birikimlerini bu kooperatiflere yatırmış, ancak karşılığında ne
evlerine kavuşabilmiş ne de yatırımlarını geri alabilmiştir. Bu mağduriyetlerin çözümü için yapılacak
olan Meclis Araştırması, öncelikle bu süreçlerde yaşanan sorunların kökenine inmeli ve alınacak yasal
ve idari önlemlerle gelecekte benzer mağduriyetlerin yaşanmasını önlemelidir. Mevcut denetim
mekanizmalarının güçlendirilmesi, kooperatiflerin mali yapılarının iyileştirilmesi ve hukuki süreçlerin
hızlandırılması bu sorunların çözümü için kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, Kayseri ve Türkiye
genelindeki konut yapı kooperatifi mağdurlarının sorunlarının araştırılması ve çözüm yollarının
belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması, vatandaşların hak ettikleri güvenli, şeffaf ve adil
bir kooperatif sistemine kavuşmalarına katkı sağlayacaktır.”