Hayatın ilginç bir adaleti vardır. Bazen çok çalışan değil, çok soran kazanır. Çünkü bu hayatın görünmez bir kuralı vardır: Hayat, sorulara torpil geçer. Merak edene, kurcalayana, “neden?” diye sormaktan vazgeçmeyene kapılar aralanır.

Soru sormak cesaret ister. Çünkü soru, mevcut düzeni rahatsız eder. Soru, kabullenilmiş doğruların üzerine ışık tutar. Bir insan “neden böyle?” diye sormaya başladığında aslında bir yolculuğa çıkmış olur. Bu yolculuk bazen rahatsız eder, bazen yalnız bırakır ama sonunda insanı daha özgür kılar.

Ne var ki toplumların büyük kısmı cevaplarla değil, ezberlerle yaşar. Ezberler güvenlidir; çünkü düşünmeyi gerektirmez. Ezberler konforludur; çünkü sorumluluk doğurmaz. Oysa soru sormak risk almayı gerektirir. Soru soran insan, bildiğini sandığı dünyayı yeniden kurmaya hazır olan insandır.

Tam da bu noktada cesaret devreye girer.
Korkak insanlar genellikle sessizdir. Onlar kalabalığın içinde kaybolmayı seçerler. Yanlış gördükleri şeyleri dile getirmezler, sorgulamazlar, itiraz etmezler. Çünkü bilirler ki her soru yeni bir sorumluluk doğurur. Her itiraz bir bedel gerektirir.

Fakat tarih bize başka bir gerçeği de gösterir: Korkaklar zafer anıtı dikemezler.

Zafer anıtları yalnızca savaş kazananların değil, korkularını yenebilenlerin eseridir. Büyük değişimler, rahat koltuklarda oturanların değil, “ya yanlışsa?” diye sorabilenlerin omuzlarında yükselir. Dünyayı değiştiren fikirler, çoğu zaman küçük bir soruyla başlar.

“Başka bir yol olabilir mi?”

İşte bu soru, birçok kapıyı açan anahtardır.

Bugün birey olarak da toplum olarak da en çok ihtiyacımız olan şey belki de tam olarak budur: Sormaktan korkmamak. Çünkü soru sormak sadece bilgi aramak değildir; aynı zamanda cesaretin bir ifadesidir. İnsan sorduğu sorular kadar büyür.

Sessizlik çoğu zaman güvenli görünür. Ama unutulmamalıdır ki sessizlik ilerleme doğurmaz. 

Gelişimi başlatan şey meraktır, merakı büyüten şey ise sorudur.

Belki de hayatın en büyük ironisi burada gizlidir: Cevapların dünyasında yaşıyor gibi görünürüz ama bizi ileri götüren aslında sorulardır.

Bu yüzden korkmadan sormak gerekir. Yanlış yapma ihtimalini göze alarak, eleştirilme ihtimalini kabul ederek sormak gerekir. Çünkü bir toplumun gerçek ilerleyişi, verdiği cevaplarla değil sormaya cesaret ettiği sorularla ölçülür.

Ve unutulmamalıdır:

Korkaklar sessiz kalabilir.

Ama tarih, cesur sorular soranların hatırasını yazar… Çünkü bu hayat cesurlara torpil geçer. Saygıyla