Ticaret Bakanı Ömer Bolat,  Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile düzenlediği basın toplantısında, Kasım ayı dış ticaret rakamlarını değerlendirdi. 

Küresel ekonomik büyümenin zayıf seyrettiğini, dış ticaretteki büyümenin tarihsel ortalamaların altında kaldığını belirten Bolat, "Türkiye ekonomisinin, üretim kapasitesi, istihdam artışı ve ihracat gücüyle pozitif, yani olumlu ayrışmayı başardığını" söyledi.  

Ülke ekonomisinin yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 3,7 büyüdüğünü, büyümede yatırımların öne çıktığını belirten Bolat'ın açıklamaları satırbaşlarıyla şöyle:

"-Kasım ayında olumsuz takvim etkisine rağmen ihracatımız yüzde 2,2 artışla 22,7 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir, yaklaşık 483 milyon dolar net artış sağladık."

"-Kasım itibarıyla son 12 ayda yıllıklandırılmış mal ihracatımız 270,6 milyar dolarla rekor seviyede gerçekleşti. Böylece bu yılın 11 ayının 9'unda mal ihracatında aylık net artışlar sağladık."

"-2025 yılının 11 ayının 4'ünde aylık mal ihracat rekoru kırdık ve mal ihracatımızda net 8,8 milyar dolar artış kaydedildi."

"-Bu yılın 11 ayında hizmetler ihracatında yüzde 4,7 artış sağlanarak net 5,1 milyar dolar yükseliş elde edildi."

"-Bunun sonucunda Kasım ayı itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 122,5 milyar dolara ulaştı. Böylece hedeflenen 390 milyar dolarlık toplam mal ve hizmetler ihracat rakamını, kasım itibarıyla yıllıklandırılmışta 393,1 milyar dolar seviyesine yükseltmiş olduk. Bu rakam, geçen yılki 379 milyar doların tam 14 milyar dolar fazlasıdır." 

"-On bir ayda ihracatımızda yüzde 3,7'lik artışımız var, 247,2 milyar dolara yükseldik. Bunun anlamı, geçen yılın 11 ayına göre net 8,8 milyar dolar artışımız var. Yıllıklandırılmış mal ihracatımızda 9,3 milyar dolar net artış sağlamış durumdayız." 

"-Ocak-Kasım döneminde de 113 milyar dolar civarında hizmetler ihracatımız var. Cari açığın ise Kasım itibarıyla yıllıklandırılmış 22,5 milyar dolar olarak gerçekleşmesi bekleniyor." 

Doğrudan yatırım girişi

"-Türkiye'mize 1984 ile 2001 yılları arasında 17 yıl, 13,5 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım girişi olmuştu. Bu rakam 2002-2025 yılları arasında, Sayın Cumhurbaşkanı'mızın önderliğindeki hükümetlerimiz döneminde tam 286 milyar dolara yükseldi ve 5 bin 600 olan uluslararası şirket sayısı şu anda 87 bine ulaştı."

"-Geçen yıl 9 ayda 7,5 milyar dolar olan doğrudan yatırım girişi, bu yıl 9 ayda yüzde 45,5 artışla 11,4 milyar dolara yükseldi." 

Binek otomobil ithalatı arttı

"-İşlenmiş altın ihracatımızda bir azalma oldu. Bunun dışında parite etkisi olarak geçen yılın kasım ayına göre parite etkisi avantajlı ama ihracattaki artış faktörü 853 milyon dolar, parite etkisinden dolayı ithalattaki artış da 690 milyon dolar. Burada 163 milyon dolar olumlu parite etkisi var." 

"-Ocak-kasım döneminde altın ithalatındaki artışın yanında binek otomobilinde 4 milyar dolar artış var. Bunun 3,4 milyar doları Avrupa Birliği'ndeki ülkelerden geldi."

"-Burada talebin öne çekilmesi ve otomobilin yatırım aracı olarak görülmesi durumu var. Tüketici tercihlerinde hibrit ve elektrikli araçlara yönelik talep artışı da söz konusu. Petrolde fiyatlar düşüp enerji faturamız azalırken doğal gaz ithalatımız 3 milyar dolar arttı. Bakır ve alüminyum ithalatı da 1,5 milyar dolar ekstra yükseliş gösterdi."

Dış ticaret açığında artış

"-Kasım'da dış ticaret açığı 7,8 milyar dolar olarak gerçekleşti."

"-Burada sadece yüzde 4'lük artış var. Dış ticaret açığımız kasımda sadece 300 milyon dolar arttı."

"-Dış ticaret açığımız 11 ayda ise 82,5 milyar dolar oldu. Yıllıklandırılmış dış ticaret açığımız da 91,3 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl bu rakam 82,2 milyar dolardı. Dünyadaki artan uluslararası dalgalanmalar karşısında bunu olağan kabul ediyoruz." 

Dış ticaret dengesi

"-İhracatın ithalatı karşılama oranı geçen ay yüzde 74,43, Ocak-Kasım döneminde ise yüzde 75 seviyesinde gerçekleşti."

"-Yıllıklandırılmış olarak 2025'te ihracat 270,6 milyar dolar ve ithalat ise 362 milyar dolar oldu."

AB'ye 118 milyar dolarlık ihracat hedefi

"-AB'ye gerçekleştirilen ihracatın 11 ayda yüzde 7,6'lık artışla 107 milyar dolara ulaştı."

"-Buraya gerçekleştirdiğimiz ihracatı artıracağız. AB'ye ihracatta yılı 118 milyar dolarla kapatacağız. Bu bölge ihracatımızda yüzde 43'lük bir pay oluşturuyor."

"- Ocak-kasım döneminde İslam ülkelerine ihracatımızda da yüzde 3,4'lük artış var. Bu dönemde İslam ülkelerine 65 milyar dolarlık dış satım yaptık." 

Ekonomideki dengelenme ve istikrar 

"-Merkez Bankamız ihracat reeskont kredi limitlerini günlük 4 milyar liradan 4,5 milyar liraya çıkardı ve bunun 1,5 milyar lirası emek yoğun sektörler olan tekstil, giyim, deri, ayakkabı, mobilya sektörlerine tahsis edildi."

"-Yabancı para cinsinden ihracat reeskont kredisi limiti 150 milyon dolardan 1 milyar dolara çıkarıldı. Firma başına limit 1,5 milyon dolardan 5 milyon dolara yükseltildi."

"-İhracat döviz gelirinin dönüşüm prim desteği ise yüzde 2'den yüzde 3'e yükseltildi ve bu destek 1 Mayıs'a kadar devam edecek."

"-Bazı emek yoğun sektörlerimize işçi başına istihdamı koruma şartıyla verilen 2 bin 500 liralık destek önümüzdeki yıl başında Cumhurbaşkanımızın açıkladığı müjdeyle 3 bin 500 liraya çıkarıldı. "

"-KOSGEB kapsamında olan işletmelerin dışında büyük işletmelerin de yararlanabileceği bir şekilde genişletilmiş oldu."

"-Altıncı Bölge'de de yatırım yapanlar için işçi başına SGK primini 14 yıl, işveren SGK primini de 10 yıl boyunca devletimiz ödüyor."

"-Eldeki imkanlar ölçüsünde dünyadaki zor şartlar da dikkate alındığında Türkiye ekonomisindeki dengelenme ve istikrar güçlenerek sürüyor. Tedbiri elden bırakmadan çalışmalara devam edeceğiz."