CHP’liler Can Atalay’ın durumu için Meclis Araştırması önergesi verdiler ve bunun görüşülmesi için olağanüstü toplantı çağrısında bulundular. 

Araştırma önergesinde CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve Grup Başkanvekillerinin imzasını yer alıyor. 

Önergenin gerekçesinde, Can Atalay’ın milletvekilliğinin “düşürülmesinin yok hükmünde olduğuna ilişkin kararının okutulması” da isteniyor.   Önergenin gerekçesinde şu değerlendirmelere yer veriliyor:

"Bu Anayasa ihlalinin ve hukuk dışı tutuma son verilebilmesi için TBMM’nin ivedilikle toplanarak Anayasa Mahkemesi'nin söz konusu kararının gereğinin ya Anayasa Mahkemesi'nin ilgili kararını Genel Kurula sunarak ya da uygun görülen diğer bir yöntemle re’sen yerine getirmesi gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararların TBMM Başkanlığı'nca Genel Kurul'a sunularak Şerafettin Can Atalay’ın milletvekili olduğunun bir kez daha TBMM tarafından tespit edilmesi; akabinde de tahliye edilip milletvekilliği andını içerek Parlamento’da yerini almasının sağlanması, mahrum kaldığı milletvekilliği özlük haklarının iadesinin sağlanması amacıyla ve ekte yer alan Meclis Araştırma önergesini görüşmek üzere TBMM'nin Anayasa’nın 93’üncü ve TBMM İçtüzüğü’nün 7’nci maddesi gereğince, 10 Eylül 2024 Salı günü saat 14.00’te olağanüstü toplantıya çağrılmasını arz ve talep ederiz.”

Benzeri gerekçelerle 16 Ağustos’ta yapılan olağanüstü toplantı çağrısına ilişkin birleşimde olaylar çıkmıştı. Daha sonra devam edilen birleşimlerde genel görüşme açılması istemi reddedilmişti. 

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, daha önce yaptığı bir açıklamada, Meclisin aynı konuda ikinci kez olağanüstü toplantıya çağrılamayacağı görüşünü dile getirmişti. 

Krizlere neden olan dava süreci 

Gezi Davası'nda yargılanan sekiz sanıktan biri olan Can Atalay, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanmıştı. Mahkeme, Can Atalay hakkında TCK'nin 312. maddesindeki “Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs” suçuna "yardım eden” sıfatıyla katıldığı gerekçesiyle 18 yıl hapis cezası vermişti. 

Cezaevinde tutuklu bulunurken TİP'ten aday olan Can Atalay, 14 Mayıs seçimlerinde Hatay milletvekili seçildi. Ancak Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Atalay'ın yasama dokunulmazlığı bulunduğu gerekçesiyle yargılamada durma kararı verilmesi ve tahliye edilmesi talebini reddetti. Daire, 28 Eylül 2023 tarihinde Osman Kavala, Can Atalay, Mine Özerden, Çiğdem Mader, Tayfun Kahraman'ın cezasını da onadı.

Bunun üzerine Can Atalay'ın avukatları "hak ihlali" gerekçesiyle AYM'ye başvurdular. 

AYM, 25 Ekim'de AYM'nin kararı Hatay Milletvekili Can Atalay’ın "seçilme hakkı ile kişi hürriyeti ve güvenliği haklarının ihlal edildiği" yönünde karar verdi. AYM'nin kararının gerekçesi 27 Ekim'de Resmî Gazete'de yayımlandı. 

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Can Atalay'ın tahliye istemiyle yaptığı başvuruyu reddederek, vardığı kararı Yargıtay 3. Ceza Dairesi'ne gönderdi. 

3. Daire, Can Atalay hakkında talep edilen tahliye kararına uyulamaması yönünde karar aldı. Ayrıca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na, “Anayasa hükümlerini ihlal eden ve kendisine verilen yetki sınırlarını aşarak hak ihlalinin kabulü yönünde oy kullanan ilgili AYM üyeleri hakkında gereğinin takdir ve ifası" için suç duyurusu yaptı. 

Daire, Atalay'ın milletvekilliğinin de düşürülmesi için TBMM’ye bildirimde bulundu. Atalay'ın avukatları yeniden AYM'ye başvurdular ve yüksek mahkeme 21 Aralık'ta ikinci kez hak ihlali kararı verdi.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi başvuruyu Yargıtay’a gönderdi ve Yargıtay 3. Ceza Dairesi bir kez daha tahliye talebini reddetti.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin yazısının, 30 Ocak 2024 tarihinde TBMM Genel Kurul'unda okunmasıyla okunmasıyla Can Atalay’ın milletvekilliği düşürüldü. Bunun üzerine Atalay’ın avukatları ve CHP Grubu ayrı ayrı AYM’ye başvurarak işlemin iptalini talep ettiler. 

AYM, 1 Ağustos 2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararında, yüksek mahkemenin kararının tüm kurum ve kuruluşları bağladığına hükmederek, Can Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi kararının yok hükmünde olduğuna karar verdi.