Çin, SpaceX'in Starlink ağına benzer şekilde küresel internet iletişimi sağlamayı amaçlayan devasa bir alçak yörünge uydu takımyıldızının bir parçası olarak geçen hafta 18 uydu fırlattı. 

Takımyıldız, “Bin Yelken” (Qianfan) projesi için bu yıl yaklaşık bir milyar dolar toplayan Shanghai Spacecom Satellite Technology (SSST) tarafından geliştiriliyor. 

İlk aşamada, takımyıldızın 1.296 uydu içermesi ve yarısının önümüzdeki yılın sonuna kadar yörüngede olması bekleniyor. SSST, 2024 yılı sonuna kadar yörüngede 108 uyduya sahip olmayı hedefliyor. Nihai olarak, mega takımyıldızın yaklaşık 14.000 iletişim uydusu içermesi planlanıyor ve bunların tamamının 2030 yılına kadar konuşlandırılması bekleniyor.

Karşılaştırma yapmak gerekirse, SpaceX'in öncülük ettiği Amerikan özel ağı şu anda planlanan 12.000 iletişim uydusundan yaklaşık 6.000'ini işletiyor.  SpaceX gelecekte 34.000'den fazla Starlink uydusuna ulaşmayı hedefliyor. Uzmanlara göre, ilk uydu grubunun fırlatılmasından beş yıl sonra, SpaceX'in ağının yalnızca bu yıl 6 milyar dolardan fazla gelir elde edeceği tahmin ediliyor.

Bu bağlamda, SpaceX'in öncülük ettiği Amerikan özel ağı şu anda yaklaşık 6.000 iletişim uydusu işletiyor ve bu sayıyı 12.000'e çıkarmayı planlıyor. Gelecek projeksiyonları 34,000'in üzerinde Starlink uydusu gibi iddialı bir hedefe işaret ediyor. İlk uydularının konuşlandırılmasından beş yıl sonra, SpaceX'in ağının yalnızca bu yıl 6 milyar doların üzerinde gelir elde edeceği tahmin ediliyor.

SSST, Çin'de uydu iletişim ağlarının potansiyelini fark eden tek şirket değil. Devlete ait China Satellite Network Group da yakında kendi internet iletişim ağını kurmayı planlıyor ve 13.000 uydudan oluşan devasa bir dizi kurmayı hedefliyor. 

Bir başka özel şirket olan Landspace ise 10.000'den fazla uydudan oluşan bir dizi fırlatmayı planlıyor. Bu iddialı hedeflere ulaşmak için Çin'in fırlatma kapasitesini yükseltmesi gerekecek.

Üçte biri özel sektörün

Son yıllarda çok sayıda Çinli şirket uzay ve roket endüstrisine girmiş olsa da zaman zaman aksiliklerle karşılaştılar. Çin yılın başında 2024 yılında üçte birinin özel sektör tarafından gerçekleştirilmesi beklenen yaklaşık 100 fırlatma hedefi açıkladı. Yılbaşından bu yana şimdiye kadar sadece 35 fırlatma gerçekleştirebildi.

SSST'nin yeni iletişim uyduları Çin'in kuzeyindeki Taiyuan uzay üssünden, 700 kilometrelik bir yörüngeye yaklaşık 4,5 tonluk bir yük taşıyabilen orta büyüklükte bir roket olan Long March 6A roketiyle fırlatıldı. Roket devlete ait Şanghay Uzay Uçuş Teknolojisi Akademisi tarafından geliştirildi. Sıvı yakıtlı iki aşamalı bir roket olup dört katı yakıtlı itici ile destekleniyor. Uzmanlar, ikinci kademenin uzayda parçalanmaya eğilimli olduğu ve buradan düşen enkazın uzay enkazının miktarını arttırdığı konusunda uyarıyor. 

Uzay enkazı

Uzay enkazını izleme konusunda uzmanlaşmış İsviçreli S2a şirketi, bu tür roketlerin bu yılın Mart ve Temmuz aylarında yapılan en az iki fırlatmada küçük enkaz izleri bıraktığını bildirdi. Enkazın kaynağı bilinmemekle birlikte yalıtım malzemesi ya da uzayda parçalanan koruyucu bir kaplama olabilir. Küresel toplum henüz bu konuyu ele almış değil. Ancak Çin'in çok sayıda roket fırlatma planını gerçekleştirmesi ve enkaz miktarını önemli ölçüde arttırması halinde, ABD ve uydu ve uzay aracı işleten diğer ülkelerin bu büyüyen endişeyle yüzleşmesi gerekecek.

18 uydu, planlanan 14.000 uydunun ilki ve Çin tarafından geliştirilmekte olan üç takımyıldızdan birinin yalnızca bir parçası. Qianfan uyduları geçen hafta Çin'in kuzeyinden fırlatıldı.