Everest Dağı'nın zirvesi yakınlarında yıllarca donmuş cesetleri çıkarmak ve çöpleri temizlemek için çalışan bir ekibe liderlik eden bir Şerpa'ya göre, dünyanın en yüksek dağındaki en yüksek kamp, temizlenmesi yıllar alacak çöplerle dolu.

Nepal hükümeti tarafından finanse edilen asker ve Şerpalardan oluşan ekip, bu yılki tırmanış sezonunda Everest'ten 11 ton çöp, dört ceset ve bir iskelet çıkardı.

Şerpa ekibine liderlik eden Ang Babu Sherpa, dağcıların zirve denemelerini yapmadan önceki son kamp olan South Col'da hala 40-50 ton kadar çöp olabileceğini söyledi.

Şerpa, “Orada bırakılan çöpler çoğunlukla eski çadırlar, bazı gıda ambalajları ve gaz kartuşları, oksijen şişeleri, çadır paketleri ve tırmanmak ve çadırları bağlamak için kullanılan iplerden oluşuyor” dedi ve çöplerin Güney Col kampının bulunduğu 8.000 metre yükseklikte donmuş katmanlar halinde bulunduğunu belirtti. 

AP'nin haberine göre, zirvenin ilk kez fethedildiği 1953 yılından bu yana binlerce dağcı zirveye tırmandı ve birçoğu geride ayak izlerinden daha fazlasını bıraktı.

Son yıllarda, dağcıların çöplerini geri getirmeleri ya da depozitolarını kaybetmeleri yönündeki bir hükümet şartı ve dağcılar arasında çevre konusunda artan farkındalık, geride bırakılan çöp miktarını önemli ölçüde azalttı. Ancak daha önceki yıllarda durum böyle değildi. Ang Babu, “Çöplerin çoğu eski keşif gezilerinden kalma” diyor. 

Zorlu çalışma koşulları

Ekipteki Şerpalar yüksek rakımlı bölgelerden çöp ve ceset toplarken, askerler hava koşullarının daha elverişli olduğu popüler bahar tırmanış sezonunda haftalarca daha düşük seviyelerde ve ana kamp alanında çalıştı.

Ang Babu, oksijen seviyesinin normalin yaklaşık üçte biri kadar olduğu, rüzgarların hızla kar fırtınasına dönüşebildiği ve sıcaklıkların düştüğü Güney Col bölgesindeki çalışmalarında hava koşullarının büyük zorluk yarattığını söyledi.

Ang Babu, “Güneşin buz örtüsünü eriteceği güzel havaları beklemek zorundaydık. Ancak bu tutum ve koşullarda uzun süre beklemek mümkün değil. Oksijen seviyesi çok düşükken uzun süre kalmak zor” diyor. 

Çöpleri çıkarmak da büyük bir iş, çünkü buzun içinde donmuş durumda ve blokları kırmak kolay değil.

Cesetleri çıkarmak...

Güney Yakası yakınlarında buzun derinliklerinde ayakta donmuş halde bulunan bir cesedi çıkarmak iki gün sürdü. Çalışmaların bir bölümünde ekip, kötüleşen hava koşulları nedeniyle daha alçak kamplara çekilmek zorunda kaldı ve hava düzeldikten sonra tekrar devam etti.

Bir başka ceset ise 8.400 metrede çok daha yüksekteydi ve onu bir helikopterin aldığı Kamp 2'ye sürüklemek 18 saat sürdü.

Cesetler kimlik tespiti için Katmandu'daki Tribhuvan Üniversitesi Eğitim Hastanesi'ne götürüldü.

11 ton çöp

Çıkarılan 11 ton çöpün üç tonu Everest'in üssüne yakın köylere götürüldü ve kalan sekiz ton çöp hamallar ve öküzler tarafından taşındıktan sonra kamyonlarla Katmandu'ya taşındı. Burada, geri dönüştürülebilir atıkları yöneten bir ajans olan Agni Ventures tarafından işletilen bir tesiste geri dönüşüm için ayrıştırıldı.

Ajanstan Sushil Khadga, “Elimize ulaşan en eski atık 1957 yılına aitti ve meşale ışıkları için kullanılan şarj edilebilir pillerdi,” dedi.

Dağcılar neden arkalarında çöp bırakıyor? Khadga, “Bu kadar yüksek irtifada yaşam çok zor ve oksijen çok az. Bu yüzden dağcılar ve yardımcıları daha çok kendilerini kurtarmaya odaklanıyor” sözleriyle açıklıyor bunu.