İş dünyası küresel stagflasyonun başladığı bir dönemde küresel koşulları ve piyasa gerçeklerini dikkate alan gerçekçi bir para politikasına ihtiyacı olduğunu belirterek, güven tesis edecek yeni bir programın açıklanmasını bekliyor.

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) ve Batı Akdeniz Ekonomisini Geliştirme Vakfı (BAGEV) Başkanı Davut Çetin, TÜİK’in açıkladığı Temmuz ayı enflasyon verilerini değerlendirdi.

Enflasyonun yeni rekorlarla yükselişe devam ettiğini ve maliyetlerindeki artışı fiyatlarına yansıtamayan işletmelerin enflasyon altında ezildiğini belirten Çetin, şunları kaydetti.

‘’Girdi maliyetlerindeki artışın fiyatlar üzerindeki etkisini aşağıya çekmek için temel girdilerde vergi indirimleri yapılmalı ve kredi destekleri artırılmalı. Enflasyonda kalıcı iyileşme için belirsizliği azaltacak, güveni artıracak yeni bir programa ihtiyaç var. 2022 Temmuz ayı enflasyonu piyasa beklentilerinin biraz altında, bir önceki aya göre TÜFE’de yüzde 2,37, Yİ-ÜFE’de yüzde 5,17 olarak açıklanmıştır. Yıllık enflasyon ise tüketici fiyatlarında yüzde 79,60, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 144,61 olmuştur.’’

Çekirdek enflasyon göstergelerinde aylık mevsimsel iyileşme gözlense de yıllık enflasyon oranı artışı devam ettiğini vurgulayan Çetin, TUİK ile İTO enflasyonu arasındaki farkın da giderek daha da açıldığına dikkat çekti. Davut Çetin, ‘’Temmuz ayında TUİK tüketici enflasyon oranıyla İTO Geçinme Endeksi verileri arasındaki fark yükselmiştir. TÜRK-İŞ ise gıda enflasyonunu aylık yüzde 7, yıllık yüzde 128 olarak hesaplamıştır’’ dedi.

Enerji fiyatları maliyet baskısını artırıyor

Tüketici fiyatları artışının iç piyasada talep baskısı nedeniyle yavaşlasa da üreticiler üzerindeki maliyet baskısının artmaya devam ettiğine dikkat çeken ATSO Başkanı Davut Çetin, şöyle devam etti.

‘’ Yİ-ÜFE, Temmuz ayında yüzde 5,17 artarken yıllık üretici enflasyonu yüzde 144,61 oranıyla yeni bir rekor kırmıştır. Girdi maliyetlerindeki artışı fiyatlarına yansıtamayan işletme eziliyor. Girdi maliyetleri, özellikle elektrik ve ücret maliyetlerindeki artış tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinde fiyatlarını ve cirolarını aynı ölçüde artıramayan bütün işletmeleri ezmektedir. Bu durum karşısında maliyetleri düşürecek ÖTV ve KDV indirimleri yapılması, kredi desteklerinin artırılması zorunluluktur. Fakat bu tür destekler bile enflasyonun sektörler ve büyük-küçük ölçekli işletmeler arasında yol açtığı adaletsizliği giderici olmayacaktır. Dolayısıyla rekor karlar açıklayan bankacılık sektörünü de kapsayacak şekilde bütün vergi oranlarının yeniden gözden geçirilmesi de gereklidir.’’

"Belirsizliği azaltacak, güven tesis edecek programa ihtiyaç var"

Ekonomide asıl meselenin belirsizliği azaltacak ve güven tesis edecek yeni bir program açıklanması olduğunu ifade eden Çetin, şöyle konuştu:

‘’Mevcut ekonomik programda cari açığımızın düşeceği varsayılmış, ancak enerji maliyetleri nedeniyle cari açık ve ülke risk primimiz artmıştır. Açıklanmasını beklediğimiz Temmuz ayı dış ticaret verileri ticaret dengesindeki durumu daha iyi gösterecektir. Küresel stagflasyonun başladığı bir dönemde küresel koşulları ve piyasa gerçeklerini dikkate alan gerçekçi bir para politikasına ihtiyacımız olduğu açıktır. Yüksek enflasyonun bedelini ödemeyi ertelemek yerine bu adımları hemen attığımız takdirde risk priminin düşmesi ve beklentilerin iyileşmesi bu dönemi daha az bedelle atlatmamızı sağlayacaktır.”