1970'lerin başında Birleşik Krallık'tan iki öğretmen, tarih öncesi kaya oluşumlarını incelemek üzere İskoçya'daki Skye Adası'na saha gezileri düzenledi. 

Bu gezilerden birinde, Bristol Üniversitesi'nden profesör Robert Savage, uçurumun dibinden çıkan fosillere benzeyen şeyleri fark etti. Defterine kemikler hakkında notlar yazdı. “Büyük blokta dinozor kemikleri, büyük olasılıkla kara sürüngeni” diye yazan Savage, 6 Mart'ta Edinburgh Kraliyet Cemiyeti'nin hakemli dergisi Earth and Environmental Science Transactions'da yayınlanan bir çalışmaya göre, çalışmalarında kemiklerden başka söz etmedi. 

Şimdi, fosillerin ilk keşfinden 50 yıl sonra, İskoçya Ulusal Müzeleri'nden araştırmacılar kemikleri uçurumdan çıkarmak için “zorlu bir çıkarma” gerçekleştirdi ve 166 milyon yıllık bir türü ortaya çıkardı. 

İskoçya Ulusal Müzeleri'nin 6 Mart tarihli haber bültenine göre, “Fosil ilk olarak 1973 yılında keşfedildi ve bu da onu İskoçya'nın kayıtlara geçen en eski dinozor buluntusu yapıyor. O dönemde tam olarak tespit edilememiş ve Dr. Elsa Panciroli liderliğindeki bir ekip 2018 yılında adanın güneyindeki Elgol yakınlarındaki bölgeye dönüp kayadan son derece zorlu bir çıkarma işlemi gerçekleştirene kadar toplanmadan kaldı.”

Panciroli, İskoçya Ulusal Müzeleri tarafından paylaşılan bir videoda, araştırmacılar 2018 yılında fosilleri çıkarmaya geldiklerinde, fosillerin gelgit bölgesindeki bir kayanın parçası olduğunu, bunun da görmeyi ve yaklaşmayı çok zorlaştırdığını söyledi. 

Tüm fosil topluluğunun sadece küçük bir kısmı yüzeyden görülebiliyordu, ancak kayayı böldüklerinde, birbirine karışmış daha fazla kemik buldular. Panciroli, “daha önce fosili toplamanın çok zor olduğunu düşünmüştük, ancak onu incelemenin gerçekten önemli olduğunu düşündüm. Ekibi bunu denemeye ikna edebildim” dedi. Çalışmaya göre, topluluktaki tüm kemikler kırılmıştı, bu da tam olarak kaç kemik bulunduğunu söylemeyi imkansız hale getiriyordu. Ancak araştırmacılar tek bir hayvana ait leğen kemiği ve bacak parçaları bulduklarını ve bu parçaların türü tanımlamaya yeteceğini düşünüyor.

Midilli büyüklüğünde

Araştırmanın yazarı Stig Walsh konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi: 

“An Corran, Brother's Point ve Duntulm'daki ünlü ayak izlerinden ve tek tek kemiklerden bir süredir orada dinozorlar olduğunu biliyorduk, ancak hala kısmi de olsa daha eksiksiz bir iskelet görmek heyecan verici.” 

Açıklamaya göre, kemikler iguanodonlar, parasaurolophus ve edmontosaurus gibi iyi bilinen gruplara benzeyen bir ornitopod dinozor türüne ait. Araştırmacılara göre, “Elgol dinozoru yaklaşık 166 milyon yıl öncesine, orta Jura dönemine tarihleniyor, bu da onu bilinen en eski ornitopod vücut fosillerinden biri yapıyor, çünkü bu dinozor grubu daha sonraki Kretase döneminde çok daha belirgin hale geldi. Kemik yapısının analizi, kabaca bir midilli büyüklüğünde olan hayvanın en az 8 yaşında olduğunu gösteriyor.”

Çalışmanın yazarı ve Doğa Tarihi Müzesi ve Birmingham Üniversitesi'nde araştırmacı olan Susie Maidment, kemiklerin çıkarılması zor olsa da, türlerin tanımlanmasının aslında daha zor olabileceğini söyledi. 

Maidment, “Kemiklerin bazı yönleri, örneğin en iyi Kretase'den bilinen bir grup bitki yiyen dinozor olan bir ornitopod olabileceğini gösteriyor. Ancak bu örnek, iguanodon ve hypsilophodon gibi daha iyi bilinen ornitopodların Dünya'da dolaştığı dönemde çoktan bir fosil haline gelmiş olmalıydı” dedi. 

İskoçya Ulusal Müzeleri'ne göre, Skye Adası'nda tarih öncesine ait iki önemli keşif daha yapılmıştı: Dinozorların zaman içinde nasıl büyüdüğünü gösteren genç ve yetişkin Krusatodonlar ve dünyanın en büyük Jurasik pterozor fosili olan Dearc sgiathanach. Skye Adası İskoçya'nın batı kıyısında yer alıyor.