Patates Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, geliştirilen yerli ve milli patates çeşitleri, çeşit adayları ve bazı ticari çeşitlerin genetik kimliklendirme çalışmaları, uluslararası standartlara uygun moleküler belirteçler ile DNA düzeyinde sürdürülüyor.

Patates üretiminin uzun yıllardır yapılmakta olduğu Türkiye’de, üretilen birçok patates çeşidinin yabancı kökenli olduğuna dikkat çekilerek bu durumun, patates tohumu üretimi için dışa bağımlı hale getirdiği vurgulandı. Türkiye’nin patates ile ilgili ilk ve tek konu araştırma kurumu olan Niğde Patates Araştırma Enstitüsünde, ülke şartlarına uygun yemeklik, sanayilik ve hastalıklara dayanıklı patates çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla hali hazırda patates ıslah çalışmalarının yapıldığı bildirildi. Birkaç kurum, kuruluş ve özel şirketlerde melezlemeye dayalı ıslah çalışmalarının da yapılmakta olduğu hatırlatılarak, ıslah programlarında kullanılan ebeveynlerin genotipik özellikleri hakkında yeterli bilgi ve veri tabanının bulunmadığı aktarıldı. Bu nedenle patates ıslah programında kullanılacak patates çeşitlerinin genotipik özelliklerinin bilinmesi, bu çeşitlerin genetik çeşitliliğinin belirlenmesi ıslahta başarıyı artıracağının altı çizildi, ‘’Çünkü patates ıslah programlarının başarısı, gen havuzundaki genetik çeşitliliğin miktarının ve dağılımının belirlenmesine bağlıdır. Türkiye, patatesin gen merkezi olmasa da uzun yıllardır patates üretiminin yapıldığı bir ülkedir. Türkiye'nin hemen her bölgesinde kullanılan çeşitleri vardır’’ denildi. 

Yetişen pek çok patates çeşidinin genetik karakterizasyon eksikliği nedeniyle aynı bölgede yetişen yumruların yetiştirildikleri bölgeden farklı isimlerle satıldığı bilgisi verilerek, bu nedenle bazı anlaşmazlıkların meydana geldiği, anlaşmazlıkları çözmek için patates çeşitlerini hızlı, güvenilir ve verimli bir şekilde ayırt edilmesinin önemine vurgu yapıldı. Tohum ticareti için doğru tohumun üretilmesi gerektiği anlatılarak, şu bilgilere yer verildi:

‘’Doğru çeşidin üretildiğinin teşhis edilebilmesi için ilgili çeşitlerin önceden tanımlanmış olması gerekir ve genellikle bu teşhisler fiziksel (morfolojik) özelliklere göre yapılmaktadır. Bununla birlikte, morfolojik karakterler birçok gen tarafından yönetildiği için çeşitlerin tanımlanması zordur. Bu nedenle çeşitlerin tanımlanması ve teşhisini kolaylaştırmak için moleküler düzeyde çalışmalar gerekmektedir. Enstitü Müdürlüğümüzce geliştirilen yerli ve milli patates çeşitlerimizin, çeşit adaylarımızın ve bazı ticari çeşitlerin genetik karakterizasyon (kimliklendirme) çalışmaları ıslah ve genetik laboratuvarımızda uluslararası standartlara uygun moleküler belirteçler (markörler) ile DNA düzeyinde yapılmaktadır. Bu kapsamda, patates çeşitlerinden DNA izolasyonları, PCR testleri ve PCR ürünlerini analiz etmek için yüksek teknolojili cihazlar kullanılarak çeşitlerin soyağacı çalışmaları titizlikle sürdürülmektedir. Yapılan genetik çalışmalar sayesinde hem ıslahçı haklarının korunmasına yardımcı olunacak hem de çeşitler arasındaki farklılıklar moleküler düzeyde belirlenerek ıslah çalışmalarındaki başarı arttırılacaktır.’’