Polonya Başbakanı Donald Tusk, Kuzey Akım doğalgaz boru hatlarını havaya uçurmaktan sorumlu olanları “sessiz kalmaya” çağırırken, Almanya'daki istihbarat kaynakları ise denizaltı boru hatlarını yok etmek için ortak bir Polonya-Ukrayna komplosuna işaret ediyor.

Alman devlet medyasına göre, Berlin'deki savcılar, haziran ayında 'Vladimir Z' olarak bilinen bir Ukrayna vatandaşı için boru hatlarının tahrip edilmesiyle bağlantılı olarak tutuklama emri çıkardı. Vladimir Z'nin sabotajcılardan oluşan bir ekiple birlikte çalışarak Polonya'da bir yat kiraladığı, Danimarka'nın Bornholm adası açıklarında Baltık Denizindeki bir bölgeye gittiği ve Kuzey Akım 1 ve Kuzey Akım 2 boru hatlarına patlayıcı yerleştirdiği düşünülüyor.

Alman devlet televizyonu ARD'nin haberine göre, Alman müfettişler, kaybolmadan önce Varşova'nın batısında bir yere kadar izlendiği söylenen şüphelinin yerini tespit etmek umuduyla Polonyalı meslektaşlarına bir işbirliği talebinde bulundu.

Tusk, cumartesi günü X'te yaptığı bir paylaşımda, saldırıyı soruşturmaya yönelik her türlü girişimi bastırmaya istekli göründü. Tusk, “Bugün bu konuda yapmanız gereken tek şey özür dilemek ve sessiz kalmaktır” dedi.

Polonya yanıt vermedi

ARD'ye göre, Polonya, AB'nin devletlerarası düzenlemelerine rağmen Berlin'in işbirliği talebine yanıt vermedi. Almanya'nın dış istihbarat teşkilatının eski başkanı August Hanning, perşembe günü Die Welt gazetesine verdiği bir mülakatta, Polonya'nın saldırının kolaylaştırılmasında rol oynamış olabileceğini öne sürdü.

Hanning, Polonya'yı kastederek, “Görünen o ki orada faaliyet gösteren... Ukraynalı bir ekipti. Ancak bu elbette sadece karadan gelen destekle mümkün oldu. Haritaya baktığımızda... oldukça açık bir şekilde, Polonya devreye girdi ve bence sadece örgütler… Bunun Ukrayna ve Polonya'daki üst düzey kişiler arasında bir anlaşma olduğunu düşünüyorum” dedi.

Polonya Başbakan Yardımcısı Krzysztof Gawkowski, cuma günü, Hanning'in suçlamalarını reddederek “Polonya hiçbir şeye katılmadı” dedi.

Wall Street Journal, ocak ayında, Polonya'nın iç güvenlik teşkilatının yatın mürettebatıyla karşılaşan görgü tanıklarının ifadelerini vermeyi reddettiğini, geminin demirlediği Polonya'nın Kolobrzeg limanındaki kamera görüntülerini sakladığını ve Alman müfettişler tarafından sorulduğunda “soruları yanıtlamadığını, gizlediğini ya da çelişkili bilgiler verdiğini” yazmıştı.

Kuzey Akım hatları Tusk'un göreve gelmesinden bir yıldan fazla bir süre önce, Eylül 2022'de imha edilmişti. Ancak Polonya'nın bir önceki muhafazakâr hükümeti saldırıyı açıkça onaylıyor gibi görünmüş, dönemin Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, patlamalardan birkaç saat sonra “Teşekkürler ABD” başlığıyla birlikte patlama alanındaki dev bir gaz sızıntısının görüntüsünü paylaşmıştı.

CIA'mı?

Alman müfettişler, boru hatlarının Ukraynalı sabotajcılar tarafından tahrip edildiği fikri etrafında birleşirken, Amerikalı gazeteci Seymour Hersh tarafından ortaya atılan alternatif bir teori CIA'nın sorumlu olduğunu iddia ediyor. 

Hersh, istihbarat topluluğu içindeki kaynaklara dayanarak, Norveç Donanması ile birlikte çalışan CIA dalgıçlarının bölgedeki bir NATO tatbikatını bahane ederek hatlara uzaktan tetiklenen bombalar yerleştirdiğini ileri sürdü. 

Hersh'in kaynaklarına göre, CIA operasyonunun amacı Almanya'nın Rusya ile olan ana gaz bağlantılarını keserek Berlin'in Moskova'ya yönelik yaptırımları kaldırması ve gaz sevkiyatını yeniden başlatması fırsatını ortadan kaldırmaktı.

Ukraynalı yetkililer, Rusya'nın kendi boru hatlarını havaya uçurduğunu savunuyor ki bu iddia Kremlin tarafından alaya alınıyor.