Disk Kayseri Bölge Temsilcisi Cumali Sağlam,29 Eylül 2020 de Resmî Gazete de
yayımlanan, 2021-2023 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) hakkında
DİSK'in görüşlerini basınla paylaştı.
 OVP salgına karşı sosyal politikalara değil sermaye teşvik ve desteklerine
odaklanıyor.
 OVP çalışanların kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak güvencesiz çalışma
biçimlerini yaygınlaştıracak hedeflere sahip.
 OVP çalışma yaşamında yaşa dayalı ayrımcılığı derinleştirecek bir zihniyete
sahip.
 OVP esnek ve kuralsız çalışma biçimlerini artırarak kıdem tazminatı, iş güvencesi
ve emeklilik haklarını zayıflatmayı hedefliyor.
2021-2023 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) 29 Eylül 2020 de Resmî
Gazete de yayımlandı. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre en
geç Eylül ayının ilk haftası son una kadar yayımlanması gereken OVP bu yıl da
gecikmeyle yayımlandı. Üç yıldır Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yasada var
olmayan bir adla Yeni Ekonomi Programı (YEP) olarak kamuoyuna sunulan programın
yasal adı Orta Vadeli Programdır.
Yasaya göre bütçe hazırlama süreci OVP ile başlar ve OVP makro politikaları, ilkeleri,
hedefleri ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri kapsar. Üç yıllık makro
ekonomik hedefleri ortaya koyar. OVP ekonominin geneli olduğu kadar çalışma yaşamı
ve istihdam açısından da önem taşımaktadır.
OVP ÇALIŞMA YAŞAMINDA KURALSIZLIĞI VE AYRIMCILIĞI ARTIRACAK
2021-2023 dönemi OVP salgından fırsat yaratmak” gibi dar ve sermaye odaklı bir
yaklaşımla hazırlanmıştır. Nitekim sosyal politika kavramının hiç geçmeği programda
Türkiye'nin üretim ve yatırımda cazibe merkezi haline getirilmesi” hedefine iş ve yatırım
ortamına odaklı hedeflere bol bol yer verilmiştir. OVP sermayeye dönük teşvik ve
desteklere odaklanırken, OVP de yer alan çalışma yaşamı ile ilgili ilgili politika ve tedbirler
esneklik ve güvencesizliği artırmaya dönük olup, uygulanması halinde yeni hak kayıpları
ve ayrımcılık yaratacaktır.
OVP de çalışma yaşamı ve istihdam ilgili şu hedeflere yer verilmiştir:
 OVP'ye göre kısmi süreli çalışmayı teşvik edici ve işgücü piyasasına ilişkin
yapısal düzenlemeleri de içeren İstihdam Kalkanı Paketi hayata geçirilecektir.
 OVP'ye göre bunun en önemli adımı 25 yaş altı gençler ile 50 yaşın üstünde olan
çalışanların istihdam edilebilirliklerini kolaylaştırmak için daha esnek çalışma
koşulları yaratmaktır
 OVP'ye göre ileri yaş gruplarında istihdamın desteklenmesine yönelik olarak 50
yaş üstü tam zamanlı çalışanların kısmi zamanlı çalışmaya geçişi
teşvik edilecektir.
 OVP'ye göre 10 günden az çalışan 25 yaş altı gençlerin daha kolay istihdam
edilmesine imkân sağlayacak düzenleme işverenlerin gençleri tercih etmesi
desteklenecektir.
 OVP'ye göre mevzuatta tanımlanan ancak uygulama alanı bulamayan esnek
çalışma biçimlerinin uygulanabilirliğini artırmaya yönelik ikincil mevzuat
çalışmaları tamamlanacaktır.

OVP'de yer alan bu hedefler çalışanların kazanılmış haklarının budanması ve daha
esnek ve kuralsız bir çalışma yaşamı anlamına gelmektedir.
Bu hedeflerin esnek çalışma biçimlerini (belirli süreli çalışma, kısmi süreli çalışma gibi)
artırmayı ve belirli yaş grupları için daha güvencesiz ve ayrımcı çalışma şartlarını içerdiği
açıktır.
Belirli yaş gruplarına dönük daha güvencesiz ve esnek çalışma koşulları hedefi yaşa
dayalı ayrımcılık olup Anayasanın eşitlik ilkesine aykırıdır.
Gençler ve yaşlılar için ayrımcılık değil daha fazla koruma gerekir. Hedeflenen
düzenlemeler gençlerin ve yaşlıların çalışma koşullarını ağırlaştıracak ve haklarını
budayacaktır. Oysa gençler ve yaşlılar çalışma yaşamında özel olarak korunması
gereken gruplar arasındadır.
OVP de yer alan hedefler başta kıdem tazminatı olmak üzere, iş güvencesi ve
emeklilik haklarını tahrip edecek niteliktedir. Bu hedefler uygulamaya geçerse, 25 yaş
altı ve 50 yaş üstü çalışanlar ikinci sınıf” işçiler haline getirilecek ve Anayasa ve
yasalarda güvence altına alınan hakların bir bölümü onlara uygulanmayacaktır.
Hükümet bu yolla işverenlerin maliyetlerini düşürmeyi hedeflerken, işçilerin yaşam ve
çalışma koşullarını kötüleştirmiş olacaktır.
OVP HEDEFLERİ GERÇEKÇİ DEĞİLDİR
Öte yandan OVP de yer alan makro ekonomik hedefler gerçekçi değildir. Son yıllarda
YEP adıyla açıklanan diğer programlarda yer alan makro ekonomik hedeflerin ve
özellikle de istihdam ve işsizliğe ilişkin hedeflerin hiçbirinin tutmadığının altını çizmek
gerekir.
Eylül 2018 de açıklanan 2019-2021 dönemini kapsayan OVP de işsizlik 2019 yılı için
yüzde 12,1, 2020 yılı için 11,9 olarak açıklanmıştı. Ancak bu hedeflere rağmen dar
tanımlı işsizlik 2019 da 13,7 olarak gerçekleşti. 2020 de ise daha da yüksek
gerçekleşeceği sır değil. 
Programın istihdam hedefleri de tutmadı. 2019-20121 programında, istihdamın 2019 yılı
için 29,9 milyon, 2020 yılı için ise 31 milyon olması hedefi konmuştu. Ancak istihdam
2019 da 28,1 milyona gerilerken, 2020 ortalarında 26 milyona geriledi. 2020 de
istihdamın 26 milyon civarında kalması bekleniyor. Benzer şekilde 2020-2022 yıllarını
kapsayan OVP hedefleri de tutmadı.
Bu nedenle 2021-2023 dönemi OVP'sinde yer alan hedefler de gerçekçi ve ulaşılabilir
görünmüyor. OVP ye göre enflasyon 20218 de yüzde 8 'e, işsizlik 12,9'a düşecek ve
istihdam 28,3 milyona çıkacak. Bu hedefler hayalidir. Ekonomik kriz ve pandemi etkisiyle
ekonomide devasa bir iş kaybı vardır. İşten çıkarma yasağı nedeniyle resmi işsizlik
oranları kontrol altında tutulsa da iş kaybının büyüklüğü ortadadır.
Haziran 2020 de istihdam 26,5 milyon olurken, iş başında olanlar 23 milyon olarak
geçekleşmiştir. Geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 28,9 olarak gerçekleşmiştir. Ekonominin
bir yıl içinde hem işbaşında olmayan yaklaşın 3 milyon kişiyi iş başına döndürmesi ve
hem de 2 milyon ek istihdam yaratması gerçekçi bir hedef değildir. OVP de yine
ulaşılamayacak hayali hedeflere yer verilmiştir.

DİSK İşçi Haklarına Yönelik Saldırılara Karşı Duracaktır
OVP de (veya medyatik adıyla YEP) yer alan çalışma yaşamına ilişkin düzenlemeler
kabul edilemez niteliktedir. OVP salgına karşı, güçlü sosyal politikalar yerine makro
ekonomik açından hayali hedeflere yer vermekte ve sermaye için fırsat yaratmaya
odaklanmaktadır. Sorun fırsat yaratmak değil, salgının sosyo-ekonomik etkilerine karşı
toplumu korumaktır.
DİSK, çalışanlar arasında ayrımcılığı artıracak, güvencesiz ve esnek çalışmayı
yaygınlaştıracak, kıdem tazminatı, iş güvencesi ve emeklilik haklarını sınırlamayı
hedefleyen girişimlere karşı durmaya devam edecektir.