Kayseri’nin ticaret kültürünün sırrını mı, Kayseri’nin az bilinen tarihi hikâyelerini mi?
Kayseri’den çıkan en büyük şirketler ve markalar mı, Kayseri’nin en güçlü iş insanları,
sanayicilerini mi, yoksa hayırseverler insanlarını mı?
Hangisini anlatayım?
Kayseri; Türkiye’nin ortasında yer alan, tarih boyunca ticaretin, üretimin ve kültürel
zenginliğin önemli merkezlerinden biri olmuş köklü bir şehir. Orta Anadolu’nun kalbinde yer
alan bu şehir, hem tarihsel mirası hem de güçlü sanayi ve ticaret yapısıyla Türkiye’nin en
dikkat çeken kentlerinden birisidir.
Kayseri, Orta Anadolu Bölgesi’nin tam göbeğinde, Sivas, Yozgat, Nevşehir, Niğde ve
Kahramanmaraş ile çevrili, bu şehirlerle ticari ve sınai ilişkileri son derece gelişmiş,
bölgenin merkezi konumunda bir şehir.
Şehrin simgesi olan görkemli Erciyes Dağı (3917 m), hem doğal hem de turistik açıdan
Kayseri’nin en önemli değerlerinden birisi. Erciyes, Türkiye’nin en büyük kış turizm
merkezlerinden biri haline gelmiş, kış turizminin odak noktası olmuştur.
Ya tarihi?
Kayseri’nin tarihi yaklaşık 6000 yıl öncesine kadar uzanır.
Antik dönemde şehir Mazaka ve daha sonra Caesarea adıyla bilinmiştir. Özellikle Kültepe
Karum Ticaret Kolonileri Dönemi sırasında Anadolu’nun en önemli ticaret merkezlerinden
biri olmuştur.
Kültepe Kaniş-Karum arkeolojik bölgesi, dünyanın en eski ticaret merkezlerinden biri kabul
edilir. Burada bulunan çivi yazılı tabletler Anadolu’nun ilk ticari kayıtlarıdır.
Kayseri tarih boyunca çok sayıda medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır:
Hititler, Frigler, Persler, Romalılar, Bizans, Selçuklular, Osmanlılar bu şehre özgün
medeniyetlerini taşımışlar ve yerleştirmişlerdir.
Özellikle Anadolu Selçuklu Devleti döneminde şehir büyük bir bilim ve ticaret merkezi haline
gelmiştir.
Kayseri’de çok sayıda önemli tarihi eser bulunmaktadır.
Kayseri Kalesi, Hunat Hatun Külliyesi, Gevher Nesibe Darüşşifası (dünyanın ilk tıp
fakültelerinden biri kabul edilir), Döner Kümbet, Cami Kebir, Kapalı Çarşı, Raşit Efendi
Kütüphanesi, hanlar, kervansaraylar ve daha niceleri. Kayseri’de 50’nin üzerinde kümbet
bulunduğunu biliyor muydunuz?

Özellikle Gevher Nesibe Sultan adına yapılan darüşşifa, Selçuklu tıp tarihinin en önemli
yapılarından biridir.
Kayseri’yi Kayseri yapan en önemli değerlerin başında ticari zekaları ve sanayici
ruhlarıdır.
Kayseri, Türkiye’de girişimcilik ruhu en güçlü şehirlerden biri olarak her zaman dikkat
çekmiştir.
*****
Şehir ekonomisi üç temel alana dayanır:
İlki, tabii ki sanayidir.
Kayseri Türkiye’nin en güçlü üretim merkezlerinden biridir.
Mobilya, Tekstil, Metal, Gıda, Makine gibi sektörler öne çıkmaktadır.
Kayseri Organize Sanayi Bölgesi, Kayseri Serbest Bölgesi, İncesu Organize Sanayi
Bölgesi, Mimarsinan Organize Sanayi Bölgesi Türkiye’nin en gelişmiş ve en büyük sanayi
bölgeleridir. İl yöneticileri, yatırımcılar ve müteşebbisler, 5’inci ve 6’ınca organize
bölgelerinin kurulması için şu günlerde yoğun bir çalışma içinde bulunuyor.
Şehir aynı zamanda Türkiye’nin mobilya üretim merkezlerinden biri olarak kabul
edilmektedir.
*****
Şehir ekonomisinin ikinci temel alanı, ticarettir.
Kayseri’de ticaret kültürü çok güçlüdür.
Kayseri’nin ticaret kültürünün sırrı, tek bir nedene değil; tarih, coğrafya, kültür ve aile
yapısının birleşimine dayanır. Anadolu’da birçok şehir ticaret yapmıştır; ancak Kayseri’de
ticaret adeta bir yaşam biçimi ve kültür haline gelmiştir. 4 bin yıllık ticaret geleneği, tasarruf
anlayışı, güvene dayalı ticaret, aile işletmeleri, üretim kültürü, güçlü iş dünyası kurumları,
girişimci insan yapısıdır. Bunlara ilave dayanışma ve kurumsallaşma, coğrafi konum ve
çalışkanlık bu kültürün sırları arasında yer almaktadır.
Türkiye’de Kayserililer için sıkça şu söz söylenir:
“Kayserili fırsatı görür, hesabını yapar ve hemen işe girer.”
Bu girişimci ruh sayesinde Kayseri’den yüzlerce sanayici, ulusal markalar, büyük ihracatçılar
çıkmıştır.
Kayseri’den çıkan Türkiye’nin en büyük markası ve bu markaların hikâyeleri ilginç,
gelecek kuşaklara örnek ve öncü çok güzel hikayelerdir.

Bu hikâyeler Kayseri ticaret kültürünü anlamak için gerçekten çok çarpıcıdır.
Kayseri, Türkiye’de girişimcilik ve sanayi kültürüyle en fazla ulusal marka çıkaran
şehirlerden biridir. Özellikle mobilya, tekstil, kablo, gıda ve halı sektörlerinde Kayseri
merkezli firmalar Türkiye ekonomisinde önemli bir yer tutar. Bu markaların çoğu küçük
atölyelerden doğmuş, zamanla uluslararası şirketlere dönüşmüştür.
İstikbal, Orta Anadolu Mensucaat, Karsu Tekstil, Saray Halı, Boyteks, Hasçelik, Bellona,
YATAŞ, HES deterjan, Kilim Mobilya, Mondi, HES Kablo, Çelik Kapı sektörünün önde
gelen isimleri, Fiber Optik Kablo üreten fabrikalar Kayseri sanayisinin motorlarıdır. Bugün,
TV ekranlarında yayınlanan reklamların nerede ise yüzde 50’den fazlası Kayseri firmalarına
aittir.
Bu kültürü, Kayseri Ticaret Odası, Kayseri Sanayi Odası, Kayseri Ticaret Borsası, Kayseri
Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, KAYSİAD, MÜSİAD, ASKON, KAYMOS gibi
kurumlar başarı ile yaşatmaktadır.
Kayserili iş insanları Türkiye’nin birçok büyük markasının kurucusudur.
Sabancı Ailesi, Dedeman Ailesi, Cıngıllıoğlu Ailesi, Büyşüknalbant Ailesi, Sarıkaya Ailesi,
Tuncay Özilhan, Mehmet Tatar, Yavuz Altop, Yaşar Küçükçalık, Süleyman Çetinsaya,
Hüseyin Bayraktar, Yılmaz Öztaşkın, Asım Kibar, İzzet Bayraktar, Kemal Hızıroğlu, Demir
Karamancı, Mustafa Çıkrıkçıoğlu, Ömer Kığlıçer ve kardeşleri, Nuri Has, Sami Dedeoğlu,
Murat Şahin, Tuncer Hasçalık, Mustafa Şahin, Mehmet ve Hamdi Beğendik kardeşler,
Gıyasettin Horozoğlu, Muharrem Eskiyapan, Nuh Eskiyapan ve Rifat Hisarcıktlıoğlu bu
kentin yetiştirdiği en büyük iş insanları en büyük değerlerdir.
*****
Üçüncü temel alan tarım ve hayvancılıktır.
Kayseri’de özellikle şeker pancarı, buğday, patates, arpa, çavdar ve diğer tahıl ürünleri
yetiştirilmektedir. Kayseri, tahıl üretiminde Türkiye’nin 5’inci sırasında yer almaktadır.
Bu alandaki en önemli kurum Kayseri Şeker Fabrikası’dır. Bunun yanında SÜTMA gibi
hayvansal ürünler ve süt endüstrisine yatırım yapmış büyük kuruluşlar faaliyetlerini
sürdürmektedir.
Kayseri, Türkiye’nin orta noktasında, göz alabildiğince uzanan bozkırın ortasında yer
almasına rağmen, kıyı şehirlerinden daha çok balık üreten ve ihraç eden şehirdir.
*****
Son dönemde, şehirler yeni kimlikleri ile anılmaya başladı. Özellikle, “Gastronomi
Kentleri” bir biri ile kıyasıya bir rekabet içine girdi. Gaziantep baklavası ile, Urfa, Adana
kebabı ile, Mersin cezeryesi ile, Kayseri pastırma sucuğu ile öne çıkıyor.
Kayseri mutfağı Türkiye’nin en zengin mutfaklarından biridir. Ürün çeşitliliği yönünden belki
de ilk sırdadır.

Kayseri Mantısı, Pastırma, Sucuk, Yağlama, Nevzine Tatlısı, Adem Baba Saç Kebabı,
Kayseri Tabağı ağızlarda doyumsuz tatlar bırakmaktadır.
Özellikle pastırma ve sucuk üretimi Kayseri’de yıllardan beri, belki de yüzyıllardır çok
önemli bir sektör olarak yaşatılmaktadır. Son dönemde, Ticaret Odası’nın çabaları ile Kayseri
Pastırması Avrupa Birliği tarafından “Kayseri’nin yerel ürünü”, “Kayseri Pastırması” adı
ve kalitesi tescillenerek koruma altına alınmıştır.
*****
Kayseri, 3’e devlet, biri Vakıf üniversitesi olmak üzere 4 üniversitesi ile, eğitim alanında
çağ atlamış şehirlerimizden birisidir. Kayseri bu yönü ile de tam bir üniversite kenti ve
öğrenci kenti haline gelmiş, üniversiteler şehrin sosyal ve ekonomik hayatına doğrudan katkı
sağlamışlardır.
Erciyes Üniversitesi, Kayseri Üniversitesi, Abdullah Gül Üniversitesi ve Nuh Naci Yazgan
Üniversitesi Türkiye’nin gözde üniversiteleri arasında yerini almış bulunmaktadır.
Erciyes Üniversitesi Türkiye’nin önde gelen 10 araştırma üniversitesinden biridir.
*****
Gelelim, şehrin turizm potansiyeline.
Kayseri turizm açısından da önemli bir potansiyele sahiptir.
Erciyes Kayak Merkezi , Türkiye’nin en modern kayak merkezlerinden, Soğanlı Vadisi –
Kapadokya bölgesinin önemli tarihi alanlarından, Sultan Sazlığı Milli Parkı – kuş
gözlemciliği için önemli bir doğal alandır. Şehir merkezi ve çevrede bulunan Kervansaraylar,
çok saylıda kümbet, Bizans ve roma dönemine ait yapıtlar ve şehre kimlik kazandıran onlarca
Selçuklu eserleri birer hazine gibi şehrin kalbinde saklanmaktadır.
Kayseri Cumhuriyet Meydanı’nın tam ortasında durup etrafınızdan şöyle bir dönecek olsanız,
Bizans ve Roma, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait eserleri bir çırpıda
görebilir, şehre iz bırakan medeniyetleri aynı anda yaşayabilirsiniz.
Kayseri, Kapadokya turizm bölgesine yakınlığı nedeniyle bir geçiş noktasıdır ve ulaşım
noktalarının ortasında yer alması özelliği ile önem taşımaktadır. Kayseri, havayolu,
karayolu ve demiryolu yolcu ve mal taşımacılığı ile bölgenin kritik noktasıdır.
*****
Kayseri’de “Kayserispor” denildiğinde akan sular durur.
Spor denildiğinde ilk akla gelen kulüp Kayserispor. Erciyes 38 FK, şehrin 3. Ligde yer alan
ikinci göz ağısıdır.
Kayseri’de spor hayatı oldukça canlıdır. Melikgazi Kadın basketbol Takımı Kadınlar
Ligi’nde, Kocasinan Şimşekspor Bölgesel Lig’de şehri temsil etmektedirler. Ayrıca, voleybol,
okçuluk ve savunma sporları gibi dallarda başarılı sporcular vardır.

Kayseri Valiliği tarafından yürütülen ERVA Spor Okulları “Erdemlerimizle Varız Projesi”,
bugün Kayseri halkının destekleri ile büyümekte, her semtte, her mahallede bir ERVA Spor
Okulu açılmaktadır. Sayıları, 100’e yaklaşmış bulunuyor.
Kadir Has Stadyumu Kayseri’nin en büyük spor kompleksidir. Büyükşehir başta olmak üzere
diğer belediyeler ve Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından yönetilen onlarca spor salonu,
açık ve kapalı tenis kortları, yüzme havuzları ve çok sayıda halka açık spor alanları, yürüyüş
ve bisiklet yolları bulunmaktadır.
*****
Şimdi, en önemli konuya geldik..
Kayseri insanının özellikleri nelerdir?
Kayseri Türkiye’de, girişimcilik ruhu, ticaret zekası, yatırımcı ruhu, tasarruf kültürü,
çalışkanlık, dürüstlük, sözünde durma, ülkesine ve milletine bağlılık gibi özellikleri ile tanınır
ve bilinir.
Kayserili, “Borcumu şu gün öderim” dediğinde, verdiği söz senettir. Bir gün, bir dakika bile
gecikmez. Bu yüzden Kayseri için sıkça şu söz söylenir, “Kayseri’de ticaret bir meslek
değil, bir kültürdür.”
Gerçekten de, Kayseri’de yüzyıllardır süren bir ticaret kültürü ve ahlakı vardır ve bu
anlayış günümüze kadar ilk günkü anlayışı içerisinde süre gelmekte ve yaşamaktadır.
Özetlersem, 6 bin yıllık tarihi olan bir şehir, Anadolu’nun en güçlü sanayi merkezlerinden
birisi, Türkiye’nin en önemli ticaret kültürlerinden birine sahip, zengin mutfağı ve tarihi
mirası olan bir kenttir, KAYSERİ